Nieuws > Persberichten over kredietverzekering

Analyse van Graydon: faillissementsrecord in 2008

05-09-2008

ABSOLUUT FAILLISSEMENTSRECORD,
de eerste 8 maanden 2008: absoluut recordaantal
de twee vakantiemaanden: absoluut record 

De eerste acht maanden van dit jaar noteren zwart in faillissementenland.

In augustus werden 363 faillissementen uitgesproken, in juli telden we 535 faillissementsuitspraken. Nooit eerder gingen er gedurende de vakantiemaanden zoveel bedrijven over de kop. Ook juni toonde recordcijfers. De afgelopen drie maanden worden dus absolute records geslagen.
De eerste 8 maanden van dit jaar totaliseren we op federaal niveau 5.191 faillissementen. Ook dit is een absoluut record: het vorige record dateert van 2005 toen na acht maanden 5094 faillissementen werden genoteerd. Ook ten opzichte van dezelfde periode verleden jaar betekent dit een stijging met +8,3%. Nooit eerder noteerden wij op acht maanden een dergelijk spectaculaire stijging.

De economische malaise laat zich dus volop voelen. Toch moet de stijging van het aantal faillissementen ook door andere factoren worden verklaard. Hierbij verwijzen we naar de sedert begin 2006 –nog steeds- aanhoudende instroom van nieuw opgerichte ondernemingen, waarvan een belangrijk deel van belabberde kwaliteit is en snel terug verdwijnt of over de kop gaat. Ook stellen we een verdere, intensievere werking en activering vast van de kamers voor handelsonderzoek van verschillende handelsrechtbanken, de Brusselse in het bijzonder.
Tevens moet opgemerkt dat het in eerste instantie de consumentgevoelige sectoren zijn (kleinhandel, bouwnijverheid, horeca) waar rake klappen vallen. De faillissementenorkaan wordt dus duidelijk verder opgezweept als gevolg van de koopkracht problematiek. Tenslotte stellen we vast dat de kleinere bedrijven en KMO’s steeds meer een belangrijk aandeel van de faillissementscijfers voor hun rekening nemen. Ondanks die kleinschaligheid is hun invloed op bijvoorbeeld betalingsgedrag, globaal kapitaalsverlies en verlies van werkgelegenheid door faillissement van doorslaggevend belang.

De drie gewesten kennen een duidelijke stijging van het aantal faillissementen. Binnen het Vlaamse gewest noteren we ten opzichte van de eerste acht maanden van 2007 een stijging met slechts +1,4% naar 2.387 faillissementen, toch nog altijd onder het absolute record van 2004.
In Wallonië (+10,4%) en Brussel (+20,5%) worden echter absolute records geslagen.
Het aantal failliete bedrijven steeg in alle provincies behalve die van Antwerpen (-3,31%), Waals-Brabant (-4,47%) en Limburg (-3,07%)
(zie ‘regionale & locale tendensen’).

In totaal kwamen er de eerste acht maanden van dit jaar 12.077 jobs op de tocht als direct gevolg van een gefailleerd bedrijf, ten opzichte van dezelfde periode verleden jaar een stijging met bijna +16,9%. Binnen het Brusselse gewest wordt ter zake een stijging vastgesteld met maar liefst 46%. Hierbij valt op dat meer dan ooit de kleinere bedrijven en KMO’s de statistieken inzake jobverlies door faillissement spijzen. Inderdaad ging 86% van de jobs die op de tocht kwamen te staan door faillissement verloren binnen bedrijven die elk minder dan 50 personen tewerk stelden.
(zie ‘bedrijven en banenverlies’)

In deze bijdrage wordt bijzondere aandacht besteed aan de evolutie van het aantal failliete ondernemingen binnen de belangrijke sectoren ten opzichte van de arrondissementen en ten opzichte van het banenverlies.

 

 

 

DE MAANDEN JULI en AUGUSTUS

Zowel de maand juli als de maand augustus werden in vergelijking met verleden jaar gekenmerkt door een bijzonder groot aantal faillissementsuitspraken. In Juli telden we er 535, een absoluut julirecord (374 in 2006, 442 in 2007). Het vorige julirecord vinden we terug in 2003 met 476 cases). In augustus telden we 363 uitspraken (331 in 2006, 348 in 2007. Voor het echte augustusrecord moeten we terug naar 2005 met 370 cases).

 

Reeds in december 2006 en naderhand in september 2007 voorzagen we, op basis van onder meer de kwaliteit van de jong opgerichte ondernemingen, een duidelijke stijging van het aantal faillissementen voor het tweede jaargedeelte 2008. Daarbij werden de eerste tekenen van de economische malaise die we kennen voelbaar. Uiteraard versterkt dit de tendens. Met bovenvermeldde cijfers is de negatieve tendens zonder meer duidelijk. Jammer genoeg is er geen enkele reden om de eerstkomende maanden een omkering van deze evolutie voorop te stellen. Voor het jaareinde wordt dus – voor het eerst- de kaap van de 8000 faillissementen op jaarbasis gerond.

 

.

REGIONALE & LOCALE TENDENSEN:

De drie gewesten kennen een duidelijke stijging van het aantal faillissementen. Binnen het Vlaamse gewest noteren we ten opzichte van de eerste acht maanden van 2007 een stijging met +1,4% naar 2387 faillissementen, toch nog altijd onder het absolute record van 2004.
In Wallonië en Brussel worden echter absolute records geslagen.

Het gerechtelijk arrondissement Brussel sprak de afgelopen acht maanden 1320 faillissementen uit, ten opzichte van verleden jaar een stijging met 20,55% en tegelijk een absoluut record;

De verschillende Waalse rechtbanken veroordeelden 1484 bedrijven tot het faillissement, ten opzichte van verleden jaar een stijging met +10,42% en eveneens een absoluut record.

 

 

 

West- Vlaanderen

Binnen de provincie West-Vlaanderen, goed voor 8,75% van de federale faillissementsuitspraken, telden we de eerste acht maanden 454 faillissementen, +3,65% meer dan over dezelfde periode verleden jaar.
Binnen het arrondissement Brugge steeg het aantal faillissementen naar 143 gevallen (+11,72%), op acht maanden een absoluut record. Ieper telde met 27 cases +12,5% meer faillissementen en Veurne met 49 cases +19,51% meer en eveneens een absoluut record.
Ook in Oostende werd met 87 faillissementen en +3,57% op acht maanden een absoluut record geslagen.

Oost-Vlaanderen

De provincie Oost-Vlaanderen is goed voor 11,44% van de federale faillissementen. Hier steeg het aantal faillissementen de eerste acht maanden van dit jaar met +8,99%. De stijging komt voor rekening van de arrondissementen Gent (272 gevallen, stijging met +13,33% en een absoluut record), Sint-Niklaas (122 gevallen, stijging met + 16,19% en een absoluut record) en Oudenaarde (58 gevallen, stijging met +16%). Binnen de arrondissementen Aalst en Dendermonde daalde het aantal faillissementen met respectievelijk -3,85% en – 6,94%.

 

Antwerpen

De provincie Antwerpen levert 18,03% van het federale faillissementenvolumes. Hier daalde het aantal faillissementen met -3,31%. Overigens het laagste cijfer sedert 2002. Zo gingen binnen het gerechtelijke arrondissement Antwerpen ‘slechts’ 626 bedrijven over de kop (daling van -5,30%) en binnen dat van Mechelen ‘slechts’ 115 (daling met -14,18%).

 

Limburg

Ook de provincie Limburg, goed voor 5,47% van de federale faillissementenvolumes, kent een daling van het aantal faillissementen van 293 cases over de eerste acht maanden van 2007 naar 284 gevallen dit jaar (-3,07%). Dit is trouwens het laagste cijfer van de afgelopen vijf jaar. De daling is op rekening te schrijven van het Hasseltse arrondissement waar slechts 157 uitspraken werden geteld (-7,65%, het laagste cijfer van de afgelopen 10 jaar. In Tongeren daarentegen gingen er 127 bedrijven over de kop, vier meer dan over de eerste acht maanden van 2007.
 

Vlaams- en Waals Brabant, Brussel Hoofdstad.

Het gerechtelijke arrondissement Brussel, op dit ogenblik al goed voor één vierde van alle faillissementsuitspraken binnen België, kent een spectaculaire stijging van het aantal faillissementen . De eerste acht maanden van 2008 werden er maar liefst 1320 bedrijven failliet verklaard, 225 méér dan over dezelfde periode verleden jaar(+20,55%). De eerste acht maanden van dit jaar ging binnen het Brusselse territorium maar liefst één bedrijf per 108 actieve ondernemingen over de kop. Brussel is dus weer de ‘faillissementsgevaarlijkste’ regio. Tevens wijzen we op het sterk verhoogde jobverlies als rechtstreeks gevolg van het faillissement.

Het gerechtelijk arrondissement Leuven telt 119 faillissementen, 9 meer dan over de eerste acht maanden van 2007 (stijging van +8,18%).

In Waals-Brabant rolden de koppen van 171 bedrijven, te opzichte van verleden jaar een daling met -4,47%.

Henegouwen

Binnen de provincie Henegouwen, goed voor 10,9% van de federale faillissementsuitspraken, werden de eerste acht maanden van dit jaar 566 faillissementen geteld, een stijging ten opzichte van verleden jaar met 17,92% en een absoluut record.
In Charleroi werden met 241 uitspraken 23 cases meer dan verleden jaar beslecht (+10,55%), Het absolute record dateert er van 1996 met 246 gevallen maar werd sedertdien nooit benaderd.
In Bergen tellen we tot einde augustus 205 uitspraken, een stijging ten opzichte van 2007 met +28,93% en een absoluut record.
In Doornik telden we 120 uitspraken, +16,5% meer dan verleden jaar.

Luik

Binnen de provincie Luik werden 480 faillissementen geteld, goed voor 9,25% van de federale faillissementstatistieken en een stijging met +12,94%. Toch wordt enkel binnen het gerechtelijk arrondissement Eupen een record genoteerd met 28 uitspraken op acht maanden (stijging met +27,27%).
Het gerechtelijk arrondissement Luik telt 319 faillissementen (+23,17%), dat van Verviers 89 (+3,49%).
Binnen het gerechtelijk arrondissement Hoei worden slechts 44 faillissementen genoteerd, een daling met -24,14% en het laagste cijfer sedert de eeuwwisseling.

 

Namen en Luxemburg

De provincies Namen en Luxemburg zijn goed voor respectievelijk 3,78% en 1,37% van de federale faillissementen. Binnen de provincie Namen werden van januari tot augustus 196 faillissementen geteld (+2,62%) en binnen de provincie Luxemburg 71 (+2,9%). In Dinant (+17,74%), Neufchâteau (+12%) en Aarlen (+4,35%) zijn er meer faillissementen, in Marche-en-Famenne (-9,52%) en namen (-4,65%) minder.

AANTAL FAILLISSEMENTEN PER RECHTSVORM:

Tijdens de vakantiemaanden juli en augustus gingen 130 nv’s over de kop, het hoogste cijfer sedert recordjaar 2004. Toch blijft de algemene tendens van de faillissementen binnen de nv-bedrijven dalend.
Des te meer is de stijging van het aantal failliete bvba’s indrukwekkend: de eerste acht maanden van dit jaar gingen er 3118 over de kop, 10% meer dan over dezelfde periode verleden jaar. Eenzelfde beeld nemen we bij de eenmanszaken waar. Het aandeel van de bvba’s in het faillissementsvolume neemt dus overhand toe (van 49% in 2000 naar ruim 65% in 2008). Ook dit bevestigt de waarneming dat in eerste instantie de KMO het onder de huidige faillissementsgolf extra moeilijk heeft.

 

BEDRIJVEN EN BANENVERLIES:

De afgelopen vakantiemaanden gingen enkele grotere bedrijven over de kop. In totaal zagen er de afgelopen twee maanden 2625 personen hun job in vraag gesteld als gevolg van het faillissement van hun bedrijf.

Op 28 augustus ging de firma Ralos over de kop. Met 245 banen die hierdoor op de tocht komen te staan het voorlopig zwaarste faillissement van 2008. Op vlak van banenverlies waren er sedert 2000 slechts 15 zwaardere cases. Ook het faillissement van de Cristallerie du Val Saint Lambert in Seraing weegt door (11 augustus 62 banen).
Op 29 juli kenden we het faillissement van Allied Arthur Pierre uit Sterrebeek (97 jobs) en dat van D&D productions uit Schaarbeek (64 jobs).

In totaal kwamen er de eerste acht maanden van dit jaar 12.077 jobs op de tocht als direct gevolg van een gefailleerd bedrijf, ten opzichte van dezelfde periode verleden jaar een stijging met bijna 16,9%.

 

 

De voornoemde stijging laat zich in de drie gewesten voelen. Binnen het Vlaamse gewest gingen er van januari tot augustus dit jaar en ten opzichte van de eerste acht maanden 2007 +11,2% méér banen verloren als gevolg van het faillissement van een bedrijf, in Wallonië is dat +11,3%, maar binnen het Brusselse gewest betekent dat een stijging van +46,2%.

Hierbij valt op dat meer dan ooit het de kleinere bedrijven en KMO’s zijn die de statistieken inzake jobverlies door faillissement spijzen. Inderdaad ging 86% jobs verloren door faillissement binnen bedrijven die elk minder dan 50 personen tewerk stelden.

 

De afgelopen vakantiemaanden gingen enkele grotere bedrijven over de kop.
Op 28 augustus ging de firma Ralos over de kop. Met 245 banen die hierdoor op de tocht komen te staan het voorlopig zwaarste faillissement van 2008. Op vlak van banenverlies waren er sedert 2000 slechts 15 zwaardere cases. Ook het faillissement van de Cristallerie du Val Saint Lambert in Seraing weegt door (11 augustus 62 banen).
Op 29 juli kenden we het faillissement van Allied Arthur Pierre uit Sterrebeek (97 jobs) en dat van D&D productions uit Schaarbeek (64 jobs).

 

Faillissementen met het grootste banenverlies dit jaar zijn:

 

 

SECTORALE TENDENSEN ALGEMEEN en invloed op het JOBVERLIES:

 

 

Uiteraard blijft de horeca faillissementenleverancier bij uitstek. De sector kent met 953 bedrijven over de kop op acht maanden een faillissementenrecord. Hiervan zijn er 931 een eet-en/of drinkgelegenheid en 22 accommodatieverschaffers. Binnen de horecawereld ging op acht maanden tijd één bedrijf per 56 actieve ondernemingen over de kop.
In totaal gingen hier 1524 jobs verloren door faillissement (12,62% van het totaal aantal door faillissement verloren jobs). Het arrondissement Brussel kende 196 failliete horecazaken, dat van Antwerpen 103, dat van Luik 56.
Opvallend hierbij is de grote hoeveelheid ‘jonge’ faillissementen:
 

De bouwnijverheid piekt eveneens bijzonder scherp met 644 bedrijven over de kop en betreurt hiermee” eveneens een faillissementenrecord. In totaal gingen binnen de bouwnijverheid 2582 jobs verloren als gevolg van het faillissement van het bedrijf. Op acht maanden ginge er binnen de bouwwereld één bedrijf per 124 actieve ondernemingen over de kop.
Hiervan vallen er 560 onder de categorie ‘Gespecialiseerde bouwwerkzaamheden’ (verlies van 1595 jobs of 13,21% van het jobverlies door faillissement), 185 vallen onder de categorie ‘Bouw van gebouwen en ontwikkeling van bouwprojecten’ (verlies van 925 jobs of 7,66%) en 21 onder de categorie ‘Weg en waterbouw’ (62 jobs).
I

 

De kleinhandel kent eveneens een record met 721 faillissementen. Binnen deze sector gingen dit jaar al 1297 jobs verloren als gevolg van het faillissement. (10,74% van het jobverlies door faillissement. Na acht maanden ging binnen deze sector één bedrijf per 123 actieve ondernemingen over de kop.

 

Andere sectoren zijn minder indrukwekkend in aantal maar vertonen desalniettemin onrustwekkend cijfers.
Zo gingen er binnen de 274 bedrijven actief in de Visserij en aquacultuur op acht maanden tijd 4 over de kop; één per 68,5 actieve ondernemingen. Hier verloren 27 personen hun job door het faillissement van hun bedrijf.
 

Binnen de 209 bedrijven actief in de Vervaardiging van leer en leerproducten telden we 3 faillissementen waardoor 16 mensen hun werk verloren.
Binnen de Textielnijverheid gingen 7 bedrijven over de kop, 326 personen verloren hierdoor hun job.
Ook de Verhuur- en Lease wereld kent rake klappen: van de 5555 bedrijven binnen de sector gingen er 65 over de kop, of één per 85 in activiteit. 86 jobs gingen hier verloren.